मुगु । नेपालकै विकट मानिने मुगु जिल्लाको खत्याड गाउँपालिकामा शिक्षा क्षेत्रमा एउटा ऐतिहासिक परिवर्तनको सुरुवात भएको छ। खत्याड गाउँपालिका वडा नं. ७, गम्थास्थित लोकप्रिय माध्यमिक विद्यालय अबदेखि जिल्लाकै नमुना आवासीय विद्यालयको रूपमा सञ्चालन हुने भएको छ।
यो महत्वपूर्ण उपलब्धि युवा समाजसेवी तथा शैक्षिक अभियन्ता अनिल बानियाको अथक प्रयास र निरन्तरको पहलपछि सम्भव भएको हो। दुर्गमका बालबालिकाले भोग्नुपरेको शैक्षिक सास्तीलाई अन्त्य गर्ने उद्देश्यले बानियाले लामो समयदेखि यस कार्यका लागि पहल गरिरहनुभएको थियो।
अनिल बानियाँको पहल र शैक्षिक अभियान
खत्याड क्षेत्रको शैक्षिक अवस्थालाई सुधार गर्न र विद्यार्थीहरूलाई विद्यालयसम्मको पहुँच सहज बनाउन अनिल बानियाँले स्थानीय र सरोकारवाला निकायहरूसँग समन्वय गर्दै आउनुभएको थियो। तस्बिरमा देखिए अनुसार, उहाँले सम्बन्धित अधिकारीहरूसँग लिखित सम्झौता र आवश्यक कागजी प्रक्रिया पूरा गर्दै लोकप्रिय माध्यमिक विद्यालयलाई आवासीय विद्यालय बनाउने योजनालाई मूर्त रूप दिनुभएको छ।बानियाँ भन्नुहुन्छ, “भौगोलिक विकटताका कारण यहाँका बालबालिकाहरू घन्टौँ हिँडेर विद्यालय जानुपर्ने र त्यसले गर्दा पढाइमा बाधा पुग्ने अवस्था थियो। अब आवासीय सुविधा सुरु भएसँगै विद्यार्थीहरूले ढुक्क भएर विद्यालयमै बसेर गुणस्तरीय शिक्षा लिन पाउनेछन्। यो हाम्रो क्षेत्रका लागि एउटा ठूलो गौरवको कुरा हो।”
किन आवश्यक थियो आवासीय विद्यालय?
खत्याड गाउँपालिकाका धेरै बस्तीहरू विद्यालयबाट निकै टाढा छन्। बर्खाको समयमा खोलानाला र हिउँदको चिसोले गर्दा विद्यार्थीहरूको उपस्थिति न्यून हुने गरेको थियो। आवासीय विद्यालय सञ्चालनमा आएपछि:
* विद्यार्थीहरूको समय बचत हुने र नियमित पढाइमा ध्यान जान्ने।
* बालबालिकाहरूले पौष्टिक आहार र सुरक्षित आवासको सुविधा पाउने।
* दुर्गम क्षेत्रमा शिक्षाको स्तर माथि उठ्ने र ड्रपआउट (बिचमै पढाइ छोड्ने) दर घट्ने।
स्थानीय र अभिभावकमा उत्साह
पहिलो पटक आफ्नै गाउँपालिकामा आवासीय विद्यालय स्थापना भएपछि गम्था र वरपरका गाउँका बासिन्दाहरू निकै खुसी भएका छन्। स्थानीय अभिभावकहरूले अनिल बानियाको यो कदमलाई ‘खत्याडको शैक्षिक भविष्यका लागि कोशेढुङ्गा’ भनेर प्रशंसा गरेका छन्।
लोकप्रिय माध्यमिक विद्यालयलाई एउटा नमुना शैक्षिक केन्द्र बनाउने र आगामी दिनमा यसलाई थप व्यवस्थित गर्दै लैजाने प्रतिवद्धता समेत अभियन्ता बानियाले व्यक्त गर्नुभएको छ। यो पहलले मुगु मात्र नभई समग्र कर्णाली प्रदेशकै शैक्षिक सुधारमा एउटा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गरेको छ।
